Viering voor het feest van de kruisverheffing (A)

---

Begroeting

Laten wij deze viering beginnen
met het teken van het kruis
in de naam + van de Vader, de Zoon en de heilige Geest. Amen.

Begroeting 2

Wereldwijd wordt vandaag herdacht
hoe eens op Golgotha een kruis werd opgericht.
Wereldwijd wordt dat kruis vandaag beleden
als een teken van heil voor allen
die er respectvol en vertrouwvol naar opzien.
Ook wij, hier samengekomen,
mogen er ons dankbaar en heilzaam door laten aanspreken:
in de naam van + de Vader, de Zoon en de H. Geest. Amen.

Jacques Verhees

Openingswoord

Vandaag viert de kerk het feest van de kruisverheffing.
Het feest vindt zijn oorsprong in de 4de eeuw.
Nadat, volgens de overlevering,
keizerin Helena het kruis van Christus had teruggevonden,
werd in Jeruzalem de kerk van het heilige Graf gebouwd.
Het werd een dubbele kerk:
bestaande uit een opstandingskerk
en uit een martelaars- of kruiskerk.
Op 13 september vierde men de inwijding van de ene
en op 14 september de inwijding van de andere, de kruiskerk.
Op die dag werd het kruis plechtig aan het volk getoond
en ter verering aangeboden.
Vandaar de naam kruisverhoging of kruisverheffing.

Vergevingsmoment

Het kruisteken is één van de eerste symbolen
die wij als kind geleerd hebben.
Het kruis is voor ons,
sinds de dood van Jezus,
een teken van hoop, van verlossing, van verrijzenis en eeuwig leven.
Vaak staan wij bij die betekenis niet meer stil.
Laten wij daarom om vergeving vragen.

Ik belijd voor U, mijn God en Vader,
voor alle heiligen in uw heerlijkheid,
voor alle mensen in de wereld,
dat ik gezondigd heb,
dat ik anderen deed lijden,
dat ik onverschillig was
voor het onrecht in de wereld.
Door zijn blijde boodschap
toonde Hij ons de weg
naar goedheid, hoop en liefde.
Vergeef ons onze tekortkomingen,
Gij die de schepper zijt van een nieuwe toekomst,
Gij God van liefde voor altijd.

Moge onze God zijn mantel van liefde spreiden
over onze wereld.
Moge Hij ons sterken
opdat wij meer gevende mensen worden,
meer zichtbaarheid geven
aan wie Jezus was en is en wil zijn voor onze wereld. Amen.

Lofprijzing

Eer aan God in de hoge,
en vrede op aarde
aan de mensen die Hij liefheeft.

Wij loven U,
wij prijzen en aanbidden U.
Wij verheerlijken U en zeggen U dank
voor uw grote heerlijkheid.

Heer God, hemelse Koning,
God, almachtige Vader;
Heer, eniggeboren Zoon,
Jezus Christus.

Heer God, Lam Gods,
Zoon van de Vader;
Gij die wegneemt de zonden der wereld,
ontferm U over ons.

Gij die wegneemt de zonden der wereld,
aanvaard ons gebed.
Gij die zit aan de rechterhand van de Vader,
ontferm U over ons.

Want Gij alleen zijt de Heilige,
Gij alleen de Heer.
Gij alleen de Allerhoogste: Jezus Christus,
met de Heilige Geest in de heerlijkheid
van God de Vader. Amen.

Openingsgebed 1

Heer, onze God,
op deze verjaardag van de kruisverheffing
willen wij dankbaar opkijken naar Jezus’ kruis.
Voor niet-gelovigen is het een dwaasheid,
een teken van zijn totale mislukking,
maar voor ons, christenen, blijft het
het ultieme teken
van zijn liefdevolle gegevenheid aan de mens tot het uiterste.
Daarom willen wij vandaag roemen op het kruis
van Jezus, Messias en uw Zoon. Amen.

Openingsgebed 2

Hoe ver liefde kan gaan, God,
heeft de wereld mogen ervaren
in de trouw ten einde toe van ons aller Herder, Jezus.
Door U gezonden en bezield
is Hij blijven opkomen voor recht en gerechtigheid,
ook toen de machtigen Hem daarom naar het leven stonden.
Hou zijn naam hoog in ons midden, bidden wij U,
en schenk ook ons kracht naar kruis. Amen.

Jacques Verhees

Lezingen

Luisteren wij naar de woorden van de Schrift,
waar Johannes in zijn evangelie verwijst naar een beeld uit het Oude Testament
van Mozes en de slang,
een tekst, die wij horen in de eerste lezing.

Eerste lezing (Numeri 21,4-9)
Uit het boek Numeri

4 Van de berg Hor trokken zij in de richting van de Rietzee,
want zij wilden om Edom heen trekken.
Maar onderweg werd het volk ongeduldig.
⁵ Het keerde zich tegen God en tegen Mozes:
`Hebt u ons uit Egypte geleid om te sterven in de woestijn?
Er is geen brood, er is geen water
en dat minderwaardige eten staat ons tegen.'
<sup>6</sup> Daarop zond de Heer vuurspuwende slangen op het volk af.
Deze beten de Israëlieten, en velen van hen vonden de dood.
<sup>7</sup> Daarop kwam het volk naar Mozes en zei:
`Wij hebben gezondigd,
want wij hebben ons tegen de Heer en tegen u gekeerd.
Bid de Heer dat Hij die slangen van ons wegneemt.'
Toen bad Mozes voor het volk
⁸ en de Heer zei tegen hem:
`Maak zelf een vuurspuwende slang en zet die op een paal.
Iedereen die gebeten is en ernaar kijkt, zal in leven blijven.'
⁹ Mozes maakte een bronzen slang en zette die op een paal.
Ieder die door een slang was gebeten
en zijn ogen op de bronzen slang richtte, bleef in leven.

KBS Willibrord 1995

Tweede lezing (Filippenzen 2,6-11)
Uit de brief van de heilige apostel Paulus aan de Filippenzen

6 Hij die bestond in de gestalte van God
heeft er zich niet aan willen vastklampen
gelijk aan God te zijn.
⁷ Hij heeft zichzelf ontledigd
en de gestalte van een slaaf aangenomen.
Hij is aan de mensen gelijk geworden.
En als mens verschenen
⁸ heeft Hij zich vernederd;
Hij werd gehoorzaam tot de dood,
de dood aan een kruis.
⁹ Daarom ook heeft God Hem hoog verheven
en Hem de naam verleend

die boven alle namen staat,

10 opdat in de naam van Jezus

iedere knie zich zou buigen,

in de hemel, op aarde en onder de aarde,

11 en iedere tong zou belijden

tot eer van God, de Vader:

de Heer, dat is Jezus Christus.

KBS Willibrord 1995

 

Evangelie (Johannes 3,13-17)

Uit het heilig evangelie van onze Heer Jezus Christus volgens Johannes

13 Alleen Hij die uit de hemel is neergedaald,

is naar de hemel opgestegen:

de Mensenzoon.

14 Maar evenals Mozes in de woestijn de slang omhoog geheven heeft,

zo moet ook de Mensenzoon omhoog worden geheven,

15 zodat iedereen die gelooft,

in Hem eeuwig leven bezit.

16 Zoveel immers heeft God van de wereld gehouden,

dat Hij zijn eniggeboren Zoon heeft geschonken,

zodat iedereen die in Hem gelooft niet verloren gaat,

maar eeuwig leven bezit.

17 Want God heeft zijn Zoon

niet naar de wereld gezonden om de wereld te veroordelen,

maar om door Hem de wereld te redden van het kwaad.

KBS Willibrord 1995

 

Geloofsbelijdenis

Ik geloof in God,

schepper van hemel en aarde,

Vader van alle mensen.

Ik geloof in Jezus Christus,

die gekomen is

om te bemoedigen en te genezen,

om ons te bevrijden van alle onrecht,

om Gods vrede bij de mensen te verkondigen.

Hij heeft zich gegeven voor de wereld.

Hij is in ons midden de levende Heer.

Ik geloof in Gods Geest,

die werkzaam is

in alle mensen die er ontvankelijk voor zijn.

Ik geloof in de kerk van Christus,

die, uitgerust met de kracht van de Geest,

gezonden is om de mensen te dienen.

Ik geloof in de vergevende liefde van God,

die de macht van de zonde zal breken

in ons en in alle mensen.

Ik geloof dat de mens zal leven

van Gods leven voor altijd.

Amen.

 

Voorbeden 1

Laten wij bidden tot de Vader van Jezus Christus

door Wie het kruis een teken van heil geworden is.

- Bidden wij voor hen die alle moed verloren hebben

en bezwijken onder hun kruis.

Laten wij bidden…

- Bidden we voor de Kerk

die het kruis kent van verdachtmaking en spot

en voor de christenen die afhaken

omdat zij zich ontgoocheld voelen.

Laten wij bidden…

- Bidden we voor hen die, zonder ophef,

hun naasten helpen hun kruis te dragen.

Laten wij bidden…

- Bidden we tenslotte voor onszelf:

dat wij ons steeds laten inspireren

door Jezus’ voorbeeld van liefde tot het uiterste.

Laten wij bidden…

Goede God,

versterk ons geloof in de weg van Jezus,

die via kruis en lijden voerde

naar zijn verrijzenis

en naar het leven bij U,

tot in eeuwigheid. Amen.

 

Voorbeden 2

Er was een man die gedood werd omdat Hij liefhad.

Er was een man die zijn idealen,

zijn bewogenheid om mensen,

trouw bleef ten einde toe.

Bidden wij dat zijn inzet voor recht en gerechtigheid

navolging vindt in de wereld van vandaag en morgen.

- Voor allen die geroepen worden

hun stem te laten horen tegen onrecht en ongerechtigheid;

voor allen die nabij willen zijn aan mensen in de verdrukking:

dat zij kracht en moed ontvangen

om zichzelf en hun idealen trouw te blijven.

Laten wij bidden…

- Voor allen die om hun idealen,

om hun overtuiging en levensstijl vervolgd worden:

dat zij kracht naar kruis ontvangen

om hun idealen te blijven nastreven

en hun overtuiging te blijven uitdragen.

Laten wij bidden…

- Voor alle kerkgenootschappen wereldwijd:

dat er in hun aandacht en zorg voor mensen

iets te herkennen valt

van wat hun gangmaker Jezus bewoog

om te leven met een hart voor anderen.

Laten wij bidden…

Laat in het geheugen van de wereld, God,

Jezus’ kruis een belangrijke plaats blijven innemen.

Laat velen zich erdoor aangesproken voelen

en erdoor bemoedigd worden. Amen.

Jacques Verhees

 

Voorbeden 3

- Bidden wij voor hen

die voor het ongeluk geboren lijken,

die kruis na kruis krijgen opgelegd.

God, spaar hen voor verbittering.

Geef dat zij de moed niet verliezen,

dat zij uw aanwezigheid blijven ervaren

en zich – juist in duistere uren – door U gedragen weten.

Laten wij bidden…

- Bidden we voor hen

die door toedoen van anderen te lijden hebben,

die door mensenhanden worden gekruisigd,

worden bespot, geminacht, gediscrimineerd.

God, maak hen geestelijk sterk,

behoed hen voor ontmoediging,

laat hen het geloof in hun medemensen niet verliezen

en laat hen vóór alles hun zelfrespect behouden.

Laten wij bidden…

- Bidden we voor hen

die anderen – bewust of onbewust – doen lijden.

Ook wij zijn soms zulke mensen.

God, maak ons welwillend in de omgang met elkaar,

mild in ons spreken,

zorgvuldig in ons handelen,

terughoudend in ons oordeel.

Laten wij bidden…

God,

leer ons ons eigen kruis te dragen

en dat van anderen te helpen verlichten.

Dat vragen wij U, in Jezus’ naam. Amen.

naar Gerard Kock

 

Gebed over de gaven

Heer, leer ons,

nu wij dit brood en deze beker samenbrengen,

de gave van uw leven opnieuw te beleven.

En doe ons begrijpen

dat wij telkens weer worden uitgenodigd om uw weg te volgen

die leidt naar eeuwig leven. Amen.

 

Tafelgebed

 

God,

wij danken U

omdat Gij duidelijk aan het werk zijt

daar waar mensen elkaar vinden en van elkaar houden;

daar waar mensen de handen in elkaar slaan

en samen kleine stappen zetten

om deze wereld om te bouwen tot een wereld zoals Gij hem droomt.

Wij danken U

omdat Gij aan het werk zijt

in de ontluikende liefde tussen mensen,

in de groeiende solidariteit

en volgehouden inzet voor vrede en rechtvaardigheid.

Daarom loven wij uw naam

met deze woorden:

 

Heilig, heilig, heilig…

 

God, wij danken U voor uw Zoon Jezus

die ons menselijk leven met zijn beide handen aanvaardde

en het deelde met al de zijnen.

Met eenvoudige woorden en verhalen

toonde Hij ons de weg naar U.

Hij was barmhartig

en vol aandacht en begrip

voor allen die in nood verkeerden

of niet van tel waren.

Op de avond vóór zijn sterven zei Hij aan zijn vrienden:

"Kom nog één keer met Mij aan tafel,

want Ik wil graag nog een laatste maal met jullie eten."

Toen nam Hij simpel dagelijks brood, zegende het, brak het en zei:

"Ik ben als dit brood, Ik breek Mij voor de mensen.

Kom, eet ervan, Ik ben het en Ik blijf bij u, altijd."

Zo gaf Hij hen ook te drinken uit de beker wijn en zei:

"Kom, drink ervan, Ik geef Mij er helemaal in weg.

Vergeet Mij niet en doe wat Ik heb gedaan."

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker,

verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.

Wellicht is het dan stil geworden,

zoals bij elk afscheid.

Maar dit brood en deze wijn zijn tekens geworden,

tekens van een nieuwe manier van leven,

tekens van hoop voor alle mensen.

Daarom bidden wij U:

beziel ons met de Geest die ook uw Zoon dreef.

Dat wij vanuit zijn inspiratie, ook bij tegenslagen,

wegen blijven vinden naar een nieuwe toekomst

die Gij ons in handen hebt gegeven.

Steeds weer zult Gij ons uitdagen om Jezus’ voorbeeld te volgen:

goedheid, respect en verbondenheid met elke mens.

Geef ons de moed, de kracht en de sterkte om dit vol te houden

en dan kan uw Rijk komen.

Door Hem en met Hem en in Hem

zal uw naam geprezen zijn,

Heer onze God, almachtige Vader,

in de eenheid van de H. Geest

nu en alle dagen tot in uw eeuwigheid. Amen.

 

Onze Vader

Heel zijn leven door,

in blije en moeilijke momenten,

verwees Jezus ons steeds naar ‘Zijn Vader’,

tot wie ook wij bidden mogen:

Onze Vader...

 

Vredewens

Wij eten van hetzelfde brood,
wij wonen op dezelfde aarde.
Wij kijken naar dezelfde lucht,
wij drinken van hetzelfde water.
Eenzelfde Geest doet ons verlangen naar vrede,
goedheid, geduld en medemenselijkheid.
Als mensen broers en zussen zijn,
dan zal de wereld vol van vrede zijn.
Moge Gods vrede over u komen
en u altijd vergezellen.
Wensen wij elkaar die vrede toe.

Lam Gods

Communie

Het leven is gelukkig niet enkel lijden.

Er zijn zo veel goede en fijne dingen.

Ook daarin deelde Jezus ons menselijk bestaan.

Wetende wat Hem te wachten stond,

nodigde Hij toch eerst nog zijn vrienden uit aan tafel

en gaf hun daar het symbool van de essentie van zijn Goede Boodschap:

breken en met elkaar delen.

Zo nodigt Hij ook ons telkens weer uit.

Dit is het Lam Gods..

 

Bezinning

Een mens die breekt en deelt

doet anders dan de meeste mensen.

Hij kan het meestal ook niet laten.

Al wat hij heeft

is om te geven

en geven is zijn leven.

Hij brengt het meestal ook niet ver,

die mens.

Hij wordt niet rijk aan geld en goed

en vaak sterft hij vergeten,

soms gekruisigd.

Je kijkt wel wat verwonderd op

van zo’n mens.

Je vindt het niet ‘normaal’,

of minstens toch ‘ongewoon’.

Je denkt: wie doet dat nu?

Zo doen mensen toch niet?

Een mens die breekt en deelt

doet ogen opengaan.

Al zie je het maar heel even:

zo’n leven is een teken

van het einde van elk voor zich.

Hier breekt nieuw leven door:

dit is het opstaan van de nieuwe mens.

 

Slotgebed 1

Ik heb mijn Zoon niet voor niets

naar de wereld gezonden

-zegt God.

Midden tussen de mensen

wilde Hij een levend teken zijn

van mijn liefde.

Zelfs toen zij Hem aan het kruis nagelden,

bleef Hij van mijn liefde getuigen.

Zijn verbondenheid met Mij

had Hem immers de zekerheid gegeven

dat echte liefde nooit sterft.

Ik hoop en bid

dat dat geloof in eeuwig leven

ook in jouw hart mag groeien

en dat je jouw leven van vandaag

hoopvol richt op het leven van morgen.

Erwin Roosen

Slotgebed 2

Goede God, zie ons hier staan
onder het kruis van uw Zoon Jezus.
Geef troost en bemoediging aan allen
die een zwaar kruis hebben te dragen.
Help ons het leed van onze naasten te verlichten,
en maak ons bereid om – waar mogelijk –
mee te werken aan het wegnemen van de oorzaken van het lijden.
Versterk daartoe ons geloof in de weg van Jezus,
die via kruis en lijden
voerde naar zijn verrijzenis en het leven bij U,
tot in eeuwigheid. Amen.

naar Kees Pannekoek

Zending en zegen

Die hoop op verrijzenis en eeuwig leven,
schonk Jezus ons door het kruis.
Moge Hij ons daarmee ook vandaag zegenen,
in de naam + van de Vader, de Zoon en de heilige Geest. Amen.